Inni blokka på Storgata, den ni etasjer høye, dukka det plutselig opp en hund. Diger, rødbrun med svarte tegninger. Ett øre var flerra, og bakbeinet hang og slengte.
Folk blei skremt med ein gong. Klart det – en gedigen bikkje, og attpåtil skada. Og skada dyr, det veit jo alle, er dei farlegaste. Sånn tenkte bebuarane.
– Me får ringe vaktmeisteren, sa tante Rigmor i første etasje og retta på brillene. – Ho bite nok nokon.
– Ja, helt sikkert, stemte onkel Per i fjerde. – Det er jo så mykje ungar i gågarden.
Og alle gjekk utanom hunden med stor boge. Som om ho ikkje låg heilt stille ved inngangen, men knurra og glefset. Men ho låg berre der. Og skalv. Sjølv i oktober-sola skalv ho.
Solveig la merke til hunden den aller første dagen. Jenta såg nemleg det dei vaksne gjekk rett forbi. Kanskje fordi ho sjølv ofte følte seg usynleg. Etter at pappa døydde hadde verda blitt liksom annleis. Litt gråare, kanskje.
– Mamma, kva er det med hunden? spurde ho då dei kom heim frå butikken.
– Kva for ein hund? Ingrid såg ikkje ein gong bort mot inngangen.
– Den der. Har ho vondt i labben?
Mamma såg henne endeleg. Og straks tok ho jenta hardare i handa.
– Ikkje gå bort til henne, Solveig. Ho kan vera sjuk. Eller sint.
– Men ho er ikkje sint, sa jenta lågt. – Ho er trist.
Dei vaksne skjønar liksom ikkje skilnaden på trist og sint. I alle fall ikkje på dyr. Det hadde Solveig lenge lagt merke til.
Dagane gjekk. Hunden brydde seg ikkje om nokon. Ho låg berre inntil veggen, i blant prøvde ho å reise seg – haltande bort til søppelkassane, leitte etter noko. Fann ingenting, kom tilbake. Og la seg ned att.
Men bebuarane fortsette å prate.
– Snart blir det kaldt, og her ligg ho.
– I går sprang ungane forbi, og då løfta ho på hue. Dei blei jo så redde.
– Ja, for eit hue! Og så diger!
Solveig såg ut av vinduet kvar dag. Tredje etasje – perfekt utsikt.
– Mamma, kvifor er det ingen som hjelper henne?
– Fordi det ikkje er vår sak, vesla.
Men Solveig syntest at problem det var når ein ikkje hadde råd til nye støvlar, eller når ein hadde vondt i tennene. Men her låg det nokon og døydde rett framfor augo på alle. Og alle lot som dei ikkje såg det.
Laurdag morgon vakna jenta tidleg. Ho såg ut – hunden låg, men på ein rar måte. På sida. Rørte seg ikkje.
– Mamma! Solveig sprang inn på kjøkkenet. – Hunden, ho…
– Kva – ho?
– Ho ser ut til å ha det veldig vondt.
Ingrid gjekk til vinduet. Såg. Ja, der var noko gale.
– Ho er nok sjuk, sukka ho. – Stakkars dyr.
– Då må vi hjelpe!
– Solveig, vi kan ikkje.
– Kvifor ikkje?
Ja, kvifor? Ingrid visste ikkje sjølv. Det var berre slik – ein må ikkje. Dei hadde nok med sitt eige.
Men til middag prøvde hunden å reise seg. Og fall. Rett overende. Låg sånn. Bare pesa tungt – ein såg korleis sida heva og senka seg.
Solveig såg det.
Ho tok på seg jakka. Fann ei pakke med kjøttpølse i kjøleskapet. Mamma var i dusjen.
I gågarden låg hunden med lukka augo. På nært hald var ho endå større. Og ikkje det minste skummel. Berre dødstrøytt.
– Hei, sa Solveig stille. – Korleis står det til?
Hunden opna augo. Såg på jenta. Og i blikket var det så mykje undring – som om ho trudde at menneske hadde gløymt korleis ein snakkar til dyr.
– Eg har med pølse. Vil du ha?
Solveig heldt fram handa. Hunden snuste, men et ikkje. Ho slikka berre fingrane til jenta. Tunga var varm.
– Du er sjuk, ja? Solveig strauk forsiktig over det raude hue. – Og alle er redde for deg. Trur du er slem. Men du er ikkje slem.
Og då gjorde hunden noko heilt spesielt. Ho la hue ned på fanget til Solveig. Eit tungt, stort hue. Og lukka augo.
– Solveig! Solveig, gå vekk med det same!
Mamma kom springande over gårdsplassen, vifta med armane. Håret var vått, morgonkjolen flagra – ho hadde nok kasta seg ut av dusjen.
– Har du heilt gått frå vettet? Ho kan jo bite deg!
– Mamma, ho bit ikkje. Sjå – ho er sjuk.
Ingrid stoppa tre skritt unna. Såg på dottera som sat attmed ein diger hund og strauk henne over hue. Hunden låg heilt roleg.
– Mamma, hugsar du det du fortalde om pappa? At han i barndommen slepte alle heimlause kattar inn i huset?
Ingrid hugsar godt. Svigerfar hadde fortalt – Sjur var sånn. Hjartegod til det håplaust.
– Og du sa at det verste er å gå forbi ein annan si smerte.
Når i alle dagar hadde ho sagt det? Å, ja. Etter gravferda. Då Solveig spurde kvifor pappa gjekk på sjukehuset og las bøker for framande gamle menn.
– Mamma, kan vi ikkje gå forbi?
Ingrid såg på dottera. Og brått såg ho Sjur i henne. Den same gutungen som slepte inn kattar. Han som aldri kunne gå forbi ein naud.
– Reis deg sakte, sa ho. – Men ver forsiktig.
Men det var som hunden skjønte. Ho løfta sjølv på hue, slapp jenta. Såg på Ingrid med eit blikk… som om ho sa: «Eg gjer henne ikkje noko vondt. Ærleg tala.»
– Ho vil ikkje eta, sa Solveig. – Ho er nok veldig sjuk.
Ingrid nærma seg. Sette seg på huk. Hunden knurra ikkje, viste ikkje tenner. Ho berre såg. Med kloke, triste augo.
– Vondt i labben? spurde Ingrid, og undra seg over at ho snakka til ein hund som om det var eit barn.
Hunden såg ut som om ho nikta.
– Greit, sukka mamma. – Me får ringe.
Doktor Pedersen kom i løpet av ein halvtime.
– Brot. Gammalt, feillækt. Men det går an å fikse, sa han medan han såg på labben. – Hunden er av god rase. Schäfer. Antakeleg borte frå heimen sin.
– Kva blir det til med henne? spurde Solveig.
– Vel, dersom ingen vil ha henne…
– Me vil ha henne.
Ingrid såg på dottera. På hunden. På det raude skjerfet rundt labben.
Når i all verda hadde den vesle jenta hennar blitt så vaksen?
Ein månad seinare.
Rex (slik hadde Solveig kalla han) låg på teppet ved senga hennar. Labben var heilt frisk. Pelsen glinsa.
– Mamma, sa jenta før ho skulle sove. – Kvifor var alle så redde for han? Han er jo snill.
Ingrid strauk dottera over håret.
– Veit du kva. Av og til er folk redde for å vise godleik. Tenk om ein ikkje blir forstått? Tenk om ein blir fordømt?
– Dumt.
– Ja. Dumt.
Etter middag stod Ingrid og såg ut av vinduet.
Nede i gågarden leika Solveig med Rex. Hunden tumla forsiktig, heilt ømt, med jenta. Og ho lo.
Den dagen lærte dottera henne å ikkje vera redd.
Ikkje redd for godleik.
Ikkje redd for å rekke ut handa til den som treng det.
Og i gågarden klang latteren.
Og bjeffinga frå ein stor, snill hund som endeleg hadde funne eit heim.
